الشيخ محمد الصادقي الطهراني
118
ستارگان از ديدگاه قرآن (فارسى)
دورنماى اين دو دوران « 1 » براى پيدايش كوهها از برخى آيات قرآنى نيز به چشم مىخورد ، بعضى آيات حالت اوليّهء كوهها را كه هنوز در اعماق زمين ريشه ندوانيدهاند بدينگونه گزارش ميدهند : وَ إِلَى الْجِبالِ كَيْفَ نُصِبَتْ ؟ [ الغاشية 19 ] . . . آيا كوهها را نمىنگريد كه چگونه بر زمين نهاده شده ؟ . بنابراينكه مقصود از نصب كوهها آغاز چينخوردگيهاى زمين باشد ، كه برآمدگيها بر سطح زمين نهاده شد ، و از بعضى آيات حالات بعدى كوهها نمودار است چنان كه فرمايد : وَ الْجِبالَ أَرْساها . . [ النازعات 32 ] . وَ الْجِبالَ أَوْتاداً . . [ النبأ 7 ] . وَ أَلْقى فِي الْأَرْضِ رَواسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِكُمْ . . [ النحل 15 ] . خدا كوهها را همچون ميخهائى بر اعماق زمين كوبيد . و افكند در ( اعماق ) زمين كوههاى بلند كه شما را نگهدارد . و پيداست كه كوبيدن ميخ پس از پيدايش ميخ است ، و از لحاظ ادبى : اين جمله كه : أَ لَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهاداً ، وَ الْجِبالَ أَوْتاداً ؟ مقتضى است كه زمين قابل سكونت نبوده ، و سپس بارادهء إلهى مهاد و قابل زندگى آرام شده ، و همچنين كوهها بر اعماق زمين فرو نرفته بود ، و سپس همچون ميخها در دل زمين كوفته شد ، زيرا « جعل » در اين آيه متعدّى به دو مفعول ، و در اصطلاح جعل مركب است ، يعنى آيات فوق تنها ناظر به پيدايش كوهها نيست ، بلكه كوبيدن آنها را نيز در اعماق دل زمين - پس از پيدايش اصل اين چينخوردگيها - نيز در بردارد .
--> ( 1 ) - آغاز چينخوردگيهاى زمين و تكامل و تصلب آنها .